H1: Veb-sayt Tezligini Optimallashtirish: Saytingizni Tezlashtirish Bo‘yicha To‘liq Qo‘llanma
Ushbu qo‘llanma oxiriga kelib, siz veb-saytingizning yuklanish tezligini sezilarli darajada oshirish, foydalanuvchi tajribasini yaxshilash va qidiruv tizimlarida yuqori o‘rinlarni egallash uchun zarur bo‘lgan barcha amaliy qadamlar haqida bilimga ega bo‘lasiz. Website performance optimization – bu bugungi raqobatbardosh muhitda muvaffaqiyatning kalitidir.
Statistikaga ko‘ra (Akamai, 2025), sayt yuklanishi 2 soniyadan oshsa, foydalanuvchilarning 47% uni tark etadi. Bundan tashqari, Google ma’lumotlariga ko‘ra, mobil qurilmalarda tezlikni optimallashtirilgan saytlar o‘rtacha 15% ko‘p konversiyani amalga oshiradi. Bu raqamlar web performance ning biznesingiz uchun qanchalik muhim ekanligini aniq ko‘rsatadi.
Keling, sizning saytingizni tezkor va samarali ishlaydigan platformaga aylantiramiz.
Ushbu qadamma-qadam qo‘llanmani amalda qo‘llab, siz quyidagilarga erishasiz:
Optimallashtirish jarayonini boshlash uchun sizga quyidagilar kerak bo‘ladi:
Endi, asosiy qismga – amaliy qadamlarga o‘tamiz.
Nima qilish kerak: Saytingizning joriy tezligini va uning kamchiliklarini aniqlash.
Nima uchun kerak: "Ko‘r-ko‘rona" optimallashtirish vaqtni isrof qiladi. Siz dastlab eng katta muammolarni (katta rasmlar, ko‘p JavaScript, sekin server) aniqlashingiz va ularga qaratilishingiz kerak. Bu website performance optimization jarayonining asosidir.
Qanday amalga oshirish (H3):
Keng tarqalgan xatolar: Faqat bitta vositadan foydalanish yoki faqat "ball"ga qaratilish. Asosiysi – haqiqiy yuklanish vaqtini (Fully Loaded Time) va foydalanuvchi ko‘radigan birinchi kontent vaqti (LCP) kabi metrikalarni kuzatish.
Vaqt: 30 daqiqa.
Nima qilish kerak: Sahifadagi tasvir va media fayllarning hajmini va formatsiyasini optimallashtirish.
Numa uchun kerak: Tasvirlar odatda veb-sahifaning hajmining 60% dan ko‘prog‘ini tashkil qiladi. Ularni optimallashtirmaslik – eng katta tezlik yo‘qotuvchisi. 2025-yilgi ma’lumotlarga ko‘ra, optimallashtirilmagan tasvirlar tufayli mobil foydalanuvchilar har bir sahifa uchun o‘rtacha 3 soniya ko‘proq kutishadi.
Qanday amalga oshirish (H3):
Keng tarqalgan xatolar: To‘liq hajmli tasvirlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri saytga yuklash; faqat PNG formatidan foydalanish; barcha tasvirlarni bir vaqtning o‘zida yuklash.
Vaqt: 1-2 soat (mavjud sayt uchun).
Nima qilish kerak: Sayt ma’lumotlarini foydalanuvchiga yaqin joyda saqlash va brauzer/server keshini sozlash.
Nima uchun kerak: Har safar serverga so‘rov yubormaslik. Agar foydalanuvchi Toshkentda, serveri esa Amsterdamda bo‘lsa, ma’lumot uzoq yo‘lni bosib o‘tadi. CDN (Content Delivery Network) bu masofani minimallashtiradi. Kesh esa brauzerga statik elementlarni saqlab qo‘yish imkoniyatini beradi.
Qanday amalga oshirish (H3):
Keng tarqalgan xatolar: Keshni umuman yoqmaslik; barcha elementlar uchun bir xil keshlash muddatini belgilash; CDN ni faqat katta saytlar uchun kerak deb o‘ylash.
Vaqt: 2-3 soat (CDN sozlash bilan).
Nima qilish kerak: Kod fayllarini minimallashtirish, birlashtirish va keraksiz elementlardan tozalash.
Nima uchun kerak: Har bir qo‘shimcha CSS/JS fayli serverga yangi so‘rov hisoblanadi. Ko‘p sonli so‘rovlar sahifa yuklanishini sekinlashtiradi. Site speed ni oshirish uchun ushbu fayllar bilan ishlash muhim.
Qanday amalga oshirish (H3):
async yoki defer atributlaridan foydalanib, JS yuklanishini HTML tahliliga to‘sqinlik qilmasligini ta’minlang.Keng tarqalgan xatolar: Barcha JS-ni sahifa boshida yuklash; har bir kichik funktsiya uchun alohida fayl yaratish; minifikatsiyadan keyin faylni sinamasdan ishga tushirish.
Vaqt: 1-2 soat.
Nima qilish kerak: Serverning texnik sozlamalarini va dasturiy ta’minotini yaxshilash.
Nima uchun kerak: Saytning "mexanikasi". Agar server sekin ishlasa, barcha oldingi optimallashtirishlar samarasiz bo‘lib qoladi. Server javob vahti (TTFB) 200 ms dan past bo‘lishi maqsad.
Qanday amalga oshirish (H3):
Keng tarqalgan xatolar: Arzon, lekin sekin hosting xizmatini tanlash; server sozlamalariga tegmaslik; eski PHP va CMS versiyalarida qolish.
Vaqt: 2-4 soat (server migratsiyasi vaqt oladi).
Nima qilish kerak: Kontent menejment tizimi (WordPress, Joomla va h.k.) va uning kengaytmalarini optimallashtirish.
Nima uchun kerak: Har bir qo‘shimcha plagin qo‘shimcha so‘rovlar va kod yukini anglatadi. 2026-yil holatiga ko‘ra, o‘rtacha WordPress sayti 20 tadan ortiq plagin o‘rnatgan, ulardan faqat yarmi faol ishlatiladi.
Qanday amalga oshirish (H3):
Keng tarqalgan xatolar: "Keyin kerak bo‘ladi" degan fikr bilan barcha plaginlarni saqlab qo‘yish; plaginlarni yangilamagan holda qoldirish.
Vaqt: 1 soat.
Nima qilish kerak: Saytning mobil versiyasini tezligi va foydalanuvchi tajribasi uchun alohida sozlash.
Nima uchun kerak: O‘zbekistonda internet foydalanuvchilarining 80% dan ko‘pi asosan mobil qurilmalardan foydalanadi (Uztelecom, 2025). Google ham endi mobil versiyani asos qilib indekslaydi. Web performance ko‘rsatkichi ayniqsa mobil uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Qanday amalga oshirish (H3):
Tajribali dasturchilar jamoamiz sizga ajoyib mobil ilovalar, veb-ilovalar va Telegram botlarini yaratishda yordam berishga tayyor. Keling, loyihangiz talablarini muhokama qilaylik.