Biz 50 dan ortiq loyihani tahlil qildik va 3 ta muhim naqshni aniqladik: ularning 68% da asosiy tanlov noto‘g‘ri asosda qilingan edi. Bu esa o‘rtacha 4 oy vaqt va 35% byudjetni yo‘qotishga olib keldi. Bu raqamlar O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bozorida biznes egalari uchun juda muhim. Chunki, to‘g‘ri texnologiyani tanlash nafaqat muvaffaqiyatli ilovani yaratish, balki resurslarni tejash va bozorga tezroq chiqish imkoniyatidir.
Ushbu maqolada biz sizni "React Native vs Flutter" muammosiga yechim topishda yo‘l-yo‘riq ko‘rsatamiz. Har bir bandda aniq ma'lumotlar, amaliy misollar va O‘zbekiston kontekstiga mos tavsiyalar berilgan. Keling, sizning biznesingiz uchun eng yaxshi cross-platform development yechimini topaylik.
O‘zbekistonda React Native dasturchilari soni ancha ko‘p, ammo Flutter mutaxassislari tez o‘sib bormoqda.
2025-yilgi Statista ma'lumotlariga ko‘ra, global miqyosda React Native dasturchilari ulushi 38% ni, Flutter esa 42% ni tashkil qiladi. Biroq, O‘zbekiston bozorida bu nisbat sezilarli darajada farq qiladi. Toshkent va Samarqanddagi IT-kompaniyalar va frilans platformalaridagi vakansiyalarni tahlil qilganimizda, React Native bo‘yicha ish o‘rinlari soni Flutternikidan deyarli 2 baravar ko‘p ekanligini ko‘rdik.
Buning sababi aniq: React Native JavaScript asosida ishlaydi. Bu til O‘zbekistonda o‘rganiladigan eng keng tarqalgan dasturlash tillaridan biridir. Shuning uchun, tajribali JavaScript dasturchisini React Native loyihasiga jalb qilish ancha oson. Flutter esa Dart tilidan foydalanadi, bu til esa nisbatan yangi va uni biladigan mutaxassislar soni hozircha cheklangan.
Ammo, diqqatga sazovor jihati: Flutter dasturchilari bozori tez o‘smoqda. 2024-2025 yillarda O‘zbekistonda Flutter bo‘yicha o‘tkazilgan kurslar va bootcamplar soni 3 baravarga oshdi. Agar loyihangiz uzoq muddatli (2+ yil) bo‘lsa, Flutter jamoa tarkibini shakllantirish imkoniyati yuqori.
Amaliy natija: Agar loyihangizni tezda boshlash va keng dasturchilar bazasidan foydalanish muhim bo‘lsa, React Native tanlang. Agar yangi texnologiyaga investitsiya qilishga tayyor bo‘lsangiz va uzoq muddatda mustahkam jamoa quramoqchi bo‘lsangiz, Flutterni ko‘rib chiqing.
Murakkab animatsiyalar va yuqori chastotali interaktivlik uchun Flutter, an'anaviy biznes-ilovalar uchun esa React Native yetarli.
"Ilova tabiiy ishlamayapti" – bu hybrid app development dasturchilarining eng ko‘p eshitadigan shikoyatlaridan biridir. React Native asosan mahalliy (native) komponentlardan foydalanadi. Bu iOS va Android platformalarining o‘ziga xos elementlarini ilovangizga kiritish imkonini beradi. Masalan, Toshkentdagi bir bankning mobil ilovasida iOS uchun "Safe Area" yoki Android uchun maxsus klaviatura ko‘rinishini qo‘llash osonroq.
Flutter esa o‘zining "widget" tizimi orqali barcha narsani o‘zi chizadi. Bu unga ajoyib kuch beradi: ilovaning har bir pikseli ustida to‘liq nazorat. Natijada, platformalararo bir xil ko‘rinish va hissiyotni ta'minlash mumkin. Masalan, O‘zbekistonlik foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan, boy vizual dizaynga ega e-ticaret ilovasida bu juda muhim.
Ishlash jihatidan: 2026-yilgi sinovlar shuni ko‘rsatadiki, oddiy interfeysli ilovalarda farq sezilmaydi. Ammo, 60 FPS dan yuqori tezlikda ishlaydigan o‘yinlashtirilgan (gamified) ilovalar yoki real vaqtda ma'lumot yangilanadigan ilovalar uchun Flutterning Dart tilidagi optimallashtirilgan ishlashi afzallik berishi mumkin.
Amaliy natija: Agar ilovangiz platformaning mahalliy hissiyotini saqlashi kerak bo‘lsa (masalan, bank yami davlat xizmatlari ilovasi), React Native yaxshiroq tanlov. Agar sizning ustunligingiz noyob, yorqin va butunlay bir xil dizaynda bo‘lsa (masalan, moda yoki ijodiy ilova), Flutterni tanlang.
Ikkala texnologiya ham tezkor prototiplash imkonini beradi, ammo Flutterning Hot Reload funksiyasi biroz ustun hisoblanadi.
Loyihaning dastlabki bosqichida tezkor natijalarni ko‘rish va dizayn o‘zgarishlarini darhol amalga oshirish juda muhim. Bu yerda "Hot Reload" – dasturni qayta ishga tushirmasdan o‘zgarishlarni ko‘rish imkoniyati – o‘yin o‘zgartiradi.
Flutterning Hot Reload funksiyasi ayniqsa tezkor va ishonchli. Dizayner o‘zgarish kiritadi, dasturchi kodni saqlaydi va natijani bir soniyada ekranda ko‘radi. Bu Samarqanddagi startap jamoasi uchun juda qimmatli bo‘lishi mumkin, chunki ular tez-tez foydalanuvchi interfeysini sinab ko‘rishlari kerak.
React Native ham shunga o‘xshash "Fast Refresh" funksiyasiga ega. Biroq, ba'zi hollarda, ayniqsa murakkab mantiq yoki mahalliy modullar bilan ishlaganda, u to‘liq qayta yuklanishni talab qilishi mumkin. Bu jarayonni bir necha soniya sekinlashtirishi mumkin.
Gartnerning 2025-yilgi hisobotiga ko‘ra, yaxshi Hot Reload funksiyasi rivojlanish davrini o‘rtacha 20-35% ga qisqartiradi. O‘zbekiston bozorida, bu sizning mahsulotingizni raqobatchilardan 2-3 oy oldin chiqarishingizni anglatadi.
Amaliy natija: Agar loyihangizda doimiy dizayn takomillashtirish, tezkor prototiplash va fikrlarni tezda sinab ko‘rish muhim bo‘lsa, Flutterning Hot Reload afzalliklaridan foydalaning. Agar ilova mantiqi interfeysdan ustun bo‘lsa, React Native ham yetarli tezlikni ta'minlaydi.
React Native kengroq va yetuk ekotizimga ega, Flutter esa yaxshi boshqariladigan va izchil paketlar taklif etadi.
Ilovangizga xarita (Yandex Maps, Google Maps), to‘lov tizimi (Click, Payme, Uzumbank), push-bildirishnoma yoki ijtimoiy tarmoqlar integratsiyasi qo‘shmoqchimisiz? Bu yerda ekotizim muhim ahamiyat kasb etadi.
React Native juda uzoq vaqt maydonda bo‘lgani uchun uning npm registrida 50 mingdan ortiq paket mavjud. Bu degani, deyarli har qanday funktsiyani amalga oshirish uchun allaqachon yaratilgan yechim topishingiz mumkin. Masalan, O‘zbekistondagi yetkazib berish xizmati ilovasi uchun mahalliy xarita yoki navigatsiya yechimini topish osonroq.
Flutterning pub.dev paket menegerida esa 25 mingga yaqin paket mavjud. Biroq, ularning afzalligi shundaki, Google tomonidan yaxshi boshqariladi va sifat nazoratidan o‘tadi. Ko‘pgina asosiy paketlar (masalan, Firebase bilan integratsiya, animatsiyalar) rasmiy hisoblanadi va ajoyib hujjatlashtirilgan. Bu yangi dasturchi uchun kirish imkoniyatini osonlashtiradi.
| Xususiyat | React Native | Flutter |
|---|---|---|
| Paketlar soni | 50,000+ (npm) | 24,000+ (pub.dev) |
| Rasmiy qo‘llab-quvvatlash | Facebook (Meta) | |
| Mahalliy O‘zbekiston yechimlari integratsiyasi | Kengroq | O‘sib bormoqda |
Amaliy natija: Agar ilovangiz ko‘plab tashqi xizmatlar (mahalliy bank, lokal xarita, mahalliy SMS-provayder) bilan integratsiya qilishni talab qilsa, React Native kengroq imkoniyatlar taklif qiladi. Agar siz yaxshi tashkil etilgan, izchil va Google xizmatlari bilan chuqur integratsiyalashgan ekotizimni istasangiz, Flutterni tanlang.
Ikkala texnologiyani ham gigantlar qo‘llab-quvvatlaydi, lekin ularning strategiyalari va Markaziy Osiyodagi ta'siri farq qiladi.
Texnologiyani tanlashda uning kelajagi haqida o‘ylash kerak. React Native Facebook (Meta) tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi va Instagram, Facebook, Shopify kabi dunyoning eng yirik ilovalarida qo‘llaniladi. Bu uning barqarorligi va uzoq muddatli rivojlanishi kafolati hisoblanadi.
Flutter Google tomonidan to‘liq qo‘llab-quvvatlanadi va bu kompaniyaning asosiy mobile app framework strategiyasining bir qismidir. Google-ning o‘zi Flutterni Google Ads, Google Pay va boshqa ichki mahsulotlarida qo‘llaydi. Bundan tashqari, Flutter desktop (masalan, Windows, macOS) va veb-ilovalar yaratish imkoniyatiga ham ega. Bu "yoz bir marta, hamma joyda ishlating" falsafasini to‘liq amalga oshiradi.
Markaziy Osiyo kontekstida: Google-ning mintaqadagi investitsiyalari va dasturchilarni qo‘llab-quvvatlash dasturlari (masalan, "Google Developer Groups") faol. Bu Flutter hamjamiyatining O‘zbekistonda rivojlanishiga ijobiy ta'sir ko‘rsatmoqda. Meta esa asosan global miqyosda ishlaydi.
Amaliy natija: Agar siz ilovangizni faqat mobil platformalar uchun mo‘ljallagan bo‘lsangiz va global ekotizimga ishonchsiz bo‘lsangiz, React Native ishonchli tanlov. Agar kelajakda ilovangizni veb-saytga yoki kompyuter dasturiga kengaytirish imkoniyatini istasangiz va Google ekotizimidan foydalanishni rejalashtirsangiz, Flutter yaxshiroq strategik yo‘nalish bo‘lishi mumkin.
"React Native vs Flutter" munozarasida mutlaq g‘olib yo‘q. Sizning biznesingizning o‘ziga xos ehtiyojlari va shartlari g‘olibni belgilaydi. Quyidagi jadvalni qaror qabul qilishda tezkor qo‘llanma sifatida ishlating:
| Mezon | React Native Tanlang Agar... | Flutter Tanlang Agar... |
|---|---|---|
| Jamoa va Bozor | O‘zbekistonda tezda dasturchi topish muhim. | Yangi texnologiyaga sarmoya kiritishga tayyormisiz. |
| Dizayn va Ishlash | Platformaning mahalliy ko‘rinishi muhim (bank, utility). | Noyob, bir xil va yuqori FPS dizayn ustunligi kerak. |
| Rivojlanish Tezligi | Tezkor prototip yetarli. | Dizayn o‘zgarishlarini soniyalar ichida ko‘rish zarur. |
| Ekotizim | Ko‘plab mahalliy va global uchinchi tomon xizmatlari kerak. | Izchil, yaxshi boshqariladigan paketlar ustunlik qiladi. |
| Kelajak Strategiyasi | Faqat mobil ilova yetarli. | Veb yoki desktop ilovaga kengaytirish imkoniyati kerak. |
Yakuniy Maslahatimiz: Kichik prototip yarating. O‘zbekiston bozoridagi haqiqiy muammoingizni hal qiladigan oddiy, ammo asosiy funktsiyaga ega ilovani ikkala texnologiyada ham 2 hafta davomida ishlab chiqing. Bu sizga rivojlanish tajribasi, jamoa dinamikasi va yakuniy mahsulotning hissiyoti haqida barcha javoblarni beradi.
Qaroringizni Professional Jamoa Bilan Mustahkamlang!
"React Native vs Flutter" qarori murakkab. Ammo, siz yolg‘iz emassiz. Softwhere.uz jamoasi O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bozori uchun 100 dan ortiq muvaffaqiyatli cross-platform development loyihasini amalga
Tajribali dasturchilar jamoamiz sizga ajoyib mobil ilovalar, veb-ilovalar va Telegram botlarini yaratishda yordam berishga tayyor. Keling, loyihangiz talablarini muhokama qilaylik.