Sizga mobil mavjudlik kerak, lekin qaysi yo‘lni tanlashingiz aniq emasmi? Bu zamonaviy biznes egasi sifatida eng hal qiluvchi texnologik qararlardan biridir. Bir tomonda, tez, kuchli va har qanday qurilmada ishlaydigan veb-ilova. Ikkinchi tomonda, telefonning o‘ziga xos imkoniyatlaridan to‘liq foydalanadigan, app store’lar orqali tarqatiladigan mahsulot. PWA vs native app muhokamasi nafaqat texnologik tanlov, balki biznes strategiyasi, byudjet va mijozlar bilan aloqa haqidagi tanlovdir. Keling, bu ikki yondashuvni chuqur o‘rganib, loyihangiz uchun eng to‘g‘ri qarorni topamiz.
2026 yilga kelib, foydalanuvchilarning diqqatini jalb qilish avvalgidan ham qiyinlashdi. O‘rtacha foydalanuvchi kuniga 3-4 soatni mobil qurilmalarda o‘tkazadi, ammo vaqtning 90% atrofini faqat 5-10 ta sevimli ilovasida sarflaydi. Statistikaga ko‘ra (DataReportal, 2025), mobil trafik butun internet trafigining 75% dan ortig‘ini tashkil qiladi. Bu shuni anglatadiki, sizning biznesingiz mobil qurilmada samarali, tez va yoqimli tajriba taqdim eta olmasa, siz raqobatdoshlamingizdan ortda qolasiz.
Ammo savol shunda: bu tajribani qanday yaratish kerak? Mobile app development sohasida ikki asosiy yo‘nalish mavjud: progressive web app (PWA) va native ilovalar. Har ikkalasi ham o‘zining kuchli va zaif tomonlariga ega. Ushbu maqolada biz ularni batafsil tahlil qilamiz, haqiqiy raqamlar va misollar bilan tushuntiramiz, shunda siz o‘z biznesingiz kontekstida eng maqsadga muvofiq qarorni qabul qila olasiz.
Progressiv veb-ilova – bu oddiy veb-saytning kuchli va funksional versiyasi bo‘lib, u mobil ilovaga o‘xshash tajribani veb-brauzer orqali taqdim etadi. U "progressiv" deb ataladi, chunki u har qanday qurilmada va har qanday sharoitda ishlashi uchun mo‘ljallangan.
✅ Bir marta ishlab chiqish, hamma joyda ishlatish: Bitta kod bazasi butun veb, Android va iOS platformalarida ishlaydi. Bu app development cost xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi va loyihani amalga oshirish vaqtini qisqartiradi.
✅ App Store’dan mustaqillik: Yuklab o‘lish jarayoni yo‘q, yangilanishlar darhol barcha foydalanuvchilarga yetib boradi. Bu sizga to‘lovlar va tasdiqlash jarayonlaridan xoli bo‘lish imkonini beradi.
✅ Qidiruv tizimlari tomonidan indekslanadi: PWA oddiy veb-sayt kabi Google qidiruv natijalarida paydo bo‘ladi, bu yangi foydalanuvchilarni jalb qilishda katta imkoniyat yaratadi.
✅ Oson tarqatish va ulashish: Ilovani yuklab o‘lish uchun havolani yuborish kifoya. Bu, ayniqsa, O‘zbekistonda, foydalanuvchilar yangi ilovalarni yuklab olishda ehtiyotkor bo‘lishi mumkin bo‘lgan hududlarda afzaldir.
✅ Kichik hajm: Butun ilova emas, balki zarur bo‘lgan qismlari yuklanadi, bu telefon xotirasini tejaydi va tez ishga tushadi.
❌ Cheklangan qurilma funksiyalari: Bluetooth Low Energy, NFC, kuchli orqa fon jarayonlari, murakkab grafika (3D o‘yinlar) kabi ilg‘or funksiyalarga kirish cheklangan yoki umuman yo‘q.
❌ Platforma interfeysidan chetlash: iOS va Android ilovalariga xos bo‘lgan gesturalar, animatsiyalar va dizayn standartlaridan (Material Design, Human Interface Guidelines) to‘liq foydalana olmaydi.
❌ Brending va ishonch muammolari: Foydalanuvchilar App Store va Google Play’dagi ilovalarga ko‘proq ishonch bildiradi. Uy ekraniga qo‘shilgan PVA ba’zan "ikkinchi darajali" ilova sifatida qaralishi mumkin.
❌ iOS’da cheklovlar: Apple PVA imkoniyatlarini cheklab qo‘ygan. Masalan, iOS’da Push-bildirishnomalar faqat Safari brauzerida ishlaydi va ba’zi offline funksiyalar cheklangan.
Native ilova – bu ma’lum bir operatsion tizim (iOS yoki Android) uchun maxsus yozilgan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri qurilma resurslari va platforma imkoniyatlaridan foydalanadigan dastur. iOS uchun Swift yoki Objective-C, Android uchun esa Kotlin yoki Java dasturlash tillarida yoziladi.
✅ Mukammal ishlash va silliq interfeys: Ilova qurilma protsessori va grafika tizimi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri integratsiyalashgan, natijada maksimal tezlik va foydalanuvchiga yoqimli, tabiiy hissiyot beradi.
✅ Qurilmaning barcha funksiyalariga kirish: Ilg‘or xususiyatlar, masalan, Apple Pay/Google Pay, arttirilgan reallik (AR), fon’da joylashuvni kuzatish, sog‘liqni saqlash ma’lumotlariga kirish va boshqalar faqat native ilovalar uchun ochiq.
✅ Foydalanuvchi ishonchi va an’anaviy tarqatish: Ilovalar rasmiy do‘konlarda tasdiqlanadi, bu xavfsizlik va sifat kafolatini beradi. Do‘konlar o‘zlari kuchli marketing kanallari hisoblanadi.
✅ Shaxsiylashtirilgan foydalanuvchi tajribasi (UX): Har bir platformaning (iOS va Android) o‘ziga xos dizayn qoidalariga to‘liq rioya qilish mumkin, bu foydalanuvchilarga tanish va qulay muhit yaratadi.
✅ Offlayn ishlash: Ma’lumotlarni to‘liq saqlash va internet bo‘lmaganda ham murakkab operatsiyalarni bajarish imkoniyati.
❌ Yuqori rivojlanish narxi va vaqti: Har bir platforma uchun alohida dasturchilar guruhi va alohida loyiha kerak bo‘ladi. Bu app development cost ni ikki baravar oshiradi.
❌ Murakkab yangilash jarayoni: Har bir yangi versiya foydalanuvchilarga yetib borishi uchun app store’lar tomonidan ko‘rib chiqilishi va tasdiqlanishi kerak. Foydalanuvchilar yangilashni o‘zlari o‘rnatishi shart.
❌ Do‘kon qoidalariga qaramlik: Ilovangizni chiqarish va yangilash Apple va Google kompaniyalarining qat’iy qoidalariga bo‘ysunadi, ular ba’zan rad etish yoki kechiktirishlarga olib kelishi mumkin.
❌ Yuklab olish to‘siqlari: Foydalanuvchi ilovani topishi, yuklab olishi va o‘rnatishi kerak. Bu konversiya bosqichida odamlarning bir qismini yo‘qotishga olib keladi.
Quyidagi jadval orqali ikkala yondashuvning asosiy parametrlari bo‘yicha farqlarini bir ko‘zda ko‘rishingiz mumkin.
| Xususiyat | Progressiv Veb-Ilova (PWA) | Native (Mahalliy) Ilova |
|---|---|---|
| Rivojlanish tillari | HTML, CSS, JavaScript | iOS: Swift/Obj-C; Android: Kotlin/Java |
| Platformalar | Bir kod bazasi – Veb, Android, iOS | Har bir OS uchun alohida kod |
| Yuklab olish / O‘rnatish | Brauzer orqali, uy ekraniga qo‘shish | App Store yoki Google Play |
| Qurilma funksiyalariga kirish | Cheklangan (asosiylari) | To‘liq va chuqur kirish |
| Ishlash tezligi | Yaxshi (brauzerga bog‘liq) | A’lo (to‘g‘ridan-to‘g‘ri protsessor bilan) |
Har bir loyiha o‘ziga xos. Quyidagi savollarga javob berish sizga to‘g‘ri yo‘nalishni tanlashda yordam beradi.
PWA vs native app – qaysi biri yaxshiroq? Haqiqiy javob: "Bu sizning biznes ehtiyojlaringizga bog‘liq". Ammo 2026 yil vaziyatida eng maqbul strategiya aralash yondashuv bo‘lishi mumkin.
Gartner (2025) ma’lumotlariga ko‘ra, yetakchi kompaniyalarning 60% dan ortig‘i
Tajribali dasturchilar jamoamiz sizga ajoyib mobil ilovalar, veb-ilovalar va Telegram botlarini yaratishda yordam berishga tayyor. Keling, loyihangiz talablarini muhokama qilaylik.
| Internet talabi |
| Asosan kerak, lekin oflayn rejim mavjud |
| Ofllayn ishlash imkoniyati keng |
| Yangilanish jarayoni | Avtomatik va darhol | Foydalanuvchi tomonidan tasdiqlash kerak |
| Qidiruv tizimlarida ko‘rinish (SEO) | Ha, to‘liq | Yo‘q (faqat app store ichida qidirish) |
| Rivojlanish narxi va vaqti | Nisbatan past va qisqa | Yuqori va uzoq |
| Xavfsizlik | Yaxshi (HTTPS) | A’lo (sandbox muhit, do‘kon tekshiruvi) |
| Foydalanuvchi ishonchi | O‘rtacha | Yuqori |