Dasturiy Ta’minotni Rivojlantirish: Outsourcing vs In-House – Qaysi Birini Tanlash Kerak?

Sizga yangi dasturiy ta’minot yoki mobil ilova kerak. Loyiha g‘oyalaringiz bor, biznes jarayonlaringizni avtomatlashtirish yoki mijozlarga yangi qimmat qo‘shish zarur. Ammo asosiy savol: uni kim ishlab chiqarsin? O‘z ichki jamoangizni yaratish yoki tajribali autsorsing provayderiga murojaat qilish – qaysi yo‘l sizning biznesingiz uchun to‘g‘ri tanlov?

Bu faqat xarajatlar haqidagi masala emas. Bu sizning tezligingiz, nazoratingiz, mahsulotingiz sifati va hatto kompaniyangizning kelajag‘i haqidagi strategik qaror. 2026-yilga kelib, raqamli transformatsiya har qanday biznes uchun hayotiy ahamiyatga ega bo‘ldi. Gartner ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilga kelib, bizneslarning 70% raqamli mahsulotlar va xizmatlarni ishlab chiqishda autsorsing va ichki resurslarning aralash modelidan foydalanishni rejalashtirmoqda. Bu qaror qanchalik muhimligini ko‘rsatadi.

Keling, ushbu outsourcing vs in-house qarorini chuqur o‘rganib chiqamiz va sizga o‘zingizning vaziyatingizda qanday qilib to‘g‘ri tanlov qilish mumkinligi haqida aniq ko‘rsatmalar beramiz.

Nega Bu Tanlov Sizning Biznesingiz Uchun Muhim?

O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bozorida raqobat kuchaymoqda. Texnologiya endi faqat qo‘llab-quvvatlovchi funktsiya emas, balki asosiy raqobat ustunligi manbaidir. Sizning tanlovingiz quyidagilarga bevosita ta’sir qiladi:

• Sarf-xarajatlar va Investitsiyalar: Dasturchilarni ishga olish, ularga maosh to‘lash, uskunalar, ofis maydoni – bularning barchasi katta kapital talab qiladi.
• Vaqt va Tezlik: Bozorga chiqish vaqti (Time-to-Market) hal qiluvchi omil. Loyihani qanchalik tez boshlash va yakunlash mumkin?
• Malaka va Tajriba: Kerakli texnologiyalarda (masalan, AI, blockchain, an’anaviy ERP) mutaxassislarni topa olasizmi?
• Moslashuvchanlik va Masshtab: Loyiha hajmi o‘zgarganda, jamoani tezda kengaytirish yoki qisqartirish imkoniyatingiz bormi?
• Nazorat va Kommunikatsiya: Loyihaning har bir bosqichini qanchalik yaqindan boshqarishni xohlaysiz?

Xato qilish qimmatga tushishi mumkin: nafaqat pul, balki qimmatli vaqt va bozor imkoniyatlarini yo‘qotish. Shuning uchun to‘g‘ri tanlov qilish juda muhim.

Variant A: Ichki (In-House) Rivojlanish Jamoa Tuzish

In-house development – bu sizning kompaniyangizning doimiy xodimlari bo‘lgan maxsus dasturiy ta’minot rivojlantirish jamoasini yaratish va boshqarish.

In-House Rivojlanishning Afzalliklari (Pros)

• To‘liq Nazorat va Integratsiya: Jamoa to‘g‘ridan-to‘g‘ri sizning ofisingizda yoki sizning tizimlaringiz ostida ishlaydi. Har qanday o‘zgartirish, yondashuv yoki ustuvorlikni darhol muhokama qilish va amalga oshirish mumkin. Biznes jarayonlaringiz bilan chuqur integratsiya qilish osonroq.
• Kompaniya Madaniyati va Maqsadiga Sodiqlik: Ichki jamoa kompaniyangizning maqsadlari, qadriyatlari va madaniyatini yaxshi biladi. Ular faqat sizning loyihangiz ustida ishlaydi, bu esa motivatsiya va sodiqlikni oshiradi.
• Yaxshi Kommunikatsiya: Bir xil ofisda, bir xil vaqt zonasida ishlash, to‘g‘ridan-to‘g‘ri uchrashuvlar, tezkor qayta aloqa – bular barcha kommunikatsiya to‘siqlarini minimallashtiradi.
• Uzoq Muddatli Bilimlar Bazasi: Rivojlangan bilim va tajriba kompaniyangiz ichida qoladi. Mahsulotni keyingi qo‘llab-quvvatlash, yangilash va rivojlantirish jarayoni uzluksiz va mustahkam bo‘ladi.

In-House Rivojlanishning Kamchiliklari (Cons)

• Yuqori Boshlang‘ich va Doimiy Xarajatlar: Dasturchilarni qidirish, ishga olish, ularga yuqori texnologik bozor talab qiladigan maosh to‘lash, soliqlar, ijtimoiy paketlar, ish uchun uskunalar (kompyuterlar, serverlar, litsenziyalar) – bularning barchasi jiddiy moliyaviy majburiyatdir.
• Yollash Qiyinchiliklari va Vaqt: O‘zbekistonda yuqori malakali dasturchilarga talab juda katta. Statistika shuni ko‘rsatadiki, IT mutaxassisini topish va ishga olish jarayoni o‘rtacha 2-3 oyni oladi. Kerakli texnologik stack’da mutaxassis topish qiyin bo‘lishi mumkin.
• Cheklangan Texnologik Kengayish: Jamoa cheklangan sonli mutaxassislardan iborat. Yangi, noyob texnologiya talab qiladigan loyiha paydo bo‘lsa, yangi mutaxassis yollashingiz yoki mavjudlarini qayta o‘qitishingiz kerak bo‘ladi, bu esa vaqt va resurs talab qiladi.
• Ma’suliyat va Boshqaruv Qiyinchiliklari: Siz nafaqat loyiha menejeri, balki xodimlar menejeri ham bo‘lasiz. Ish haqi, motivatsiya, ta’til, xodimlar almashinuvi kabi masalalar bilan shug‘ullanishingiz kerak.

Variant B: Autsorsing (Outsourcing) Dasturiy Ta’minotni Rivojlantirish

Autsorsing – bu dasturiy ta’minotni ishlab chiqish jarayonini, yoki uning bir qismini, tashqi provayderga (masalan, Softwhere.uz kabi kompaniyaga) topshirish.

Autsorsingning Afzalliklari (Pros)

• Xarajatlarni Tejamkorlik: Eng sezilarli afzallik. Siz ish haqi, soliq, ofis xarajatlari va boshqa qo‘shimcha to‘lovlarni to‘lamaysiz. Siz faqat belgilangan ish uchun belgilangan miqdorda to‘laysiz. McKinsey hisobotiga ko‘ra, autsorsing bizneslarga IT xarajatlarini 25-40% gacha tejash imkoniyatini beradi.
• Tezkor Boshlash va Kengayish: Tajribali autsorsing provayderi allaqachon tayyor jamoaga ega. Siz loyihani bir necha hafta ichida boshlashingiz mumkin. Resurslar kerak bo‘lganda tezda oshirish yoki kamaytirish imkoniyati mavjud.
• Keng Texnologik Tajriba va Ekspertiza: Yaxshi autsorsing kompaniyalari turli sohalar va texnologiyalarda loyihalarni amalga oshirgan mutaxassislarga ega. Sizga kerak bo‘lgan aniq texnologiyada tajribaga ega jamoa topish osonroq.
• Riskni Kamaytirish va E’tiborni Asosiy Faoliyatga Qaratish: Rivojlanish jarayonining texnik jihatlari provayder zimmasiga yuklanadi. Siz o‘z biznesingizning asosiy faoliyatiga, strategiyasiga va mijozlarga e’tiboringizni qaratishingiz mumkin. Provayder professional loyiha boshqaruvi metodologiyalaridan foydalanadi.

Autsorsingning Kamchiliklari (Cons)

• Nazorat Darajasining Pasayishi: Jamoa sizning ofisingizdan tashqarida joylashgan. Har kuni, har soat boshqarish iloji bo‘lmaydi. Aniq shartnoma, KPI’lar va muntazam hisobotlar muhim ahamiyatga ega bo‘ladi.
• Potensial Kommunikatsiya To‘siqlari: Vaqt zonalari farqi, til to‘siqlari (agar provayder boshqa mamlakatda bo‘lsa) va madaniyat farqlari muammolarga olib kelishi mumkin. Biroq, mahalliy provayderlar (masalan, O‘zbekistondagi) bu muammoni deyarli yo‘q qiladi.
• Kompaniya Sirlari va Xavfsizlik: Loyihaning intellektual mulki va maxfiy ma’lumotlarni uchinchi tomon bilan baham ko‘rishga ishonch hosil qilish kerak. Mustahkam NDA (maxfiylik shartnomasi) va shartnoma muhimdir.
• Uzoq Muddatli Bog‘liqlik: Agar autsorsing provayderga juda chuqur bog‘lansangiz, keyinchalik ichki jamoa o‘tkazish qiyin bo‘lishi mumkin. Kod va hujjatlarning sifatli saqlanishi zarur.

Qiyosiy Jadval: Outsourcing vs In-House

Quyidagi jadval ikkala yondashuvning asosiy parametrlari bo‘yicha qiyosiy tahlilini taqdim etadi:

Qaror Qabul Qilish Mexanizmi: Qaysi Birini Tanlash Kerak?

Har bir biznesning o‘ziga xos ehtiyojlari bor. Quyidagi savollarga javob berish sizga to‘g‘ri tanlov qilishda yordam beradi:

In-House Jamoa Tanlang, Agar...

• Dasturiy ta’minot sizning biznesingizning asosiy raqobat ustunligi va yadro mahsulotidir (masalan, Google uchun qidiruv algoritmi).
• Loyiha uzun muddatli, doimiy rivojlanishni talab qiladi va mahsulotga chuqur, doimiy bilim kerak.
• Sizda yuqori darajadagi maxfiylik va intellektual mulkni himoya qilish talablari mavjud (masalan, moliya yoki sog‘liqni saqlash sohasida).
• Sizda IT sohasida mavjud kuchli boshqaruv tajribangiz va jamoani boshqarishga tayyorsiz.
• Budjet cheklovlari emas, balki uzoq muddatli nazorat va integratsiya muhimroq.

Autsorsingni Tanlang, Agar...

• Sizga loyihani tezda boshlash va bozorga chiqarish (Time-to-Market) kerak.
• Budjet cheklangan yoki xarajatlarni aniq nazorat qilishni xohlaysiz.
• Loyiha aniq belgilangan muddatga va funktsiyalarga ega (masalan, korporativ veb-sayt, mobil ilova, CRM tizimi).
• Sizga kompaniyangizda mavjud bo‘lmagan maxsus texnologiya yoki ekspertiza kerak (masalan, Sun’iy Intellekt, IoT, blockchain).
• Siz o‘z asosiy biznes faoliyatingizga e’tiboringizni qaratmoqchisiz va texnik jihatlarni ishonchli hamkorga topshirmoqchisiz.
• Siz moslashuvchanlikni xohlaysiz – loyiha hajmi o‘zgarganda resurslarni osonlikcha o‘zgartirish imkoniyati.

Bizning Tavsiyamiz: Aqlli Gibrid Yondashuv

2026-yil vaziyatida, eng samarali strategiya ko‘pincha "oq-qora" emas