Dasturiy Ta’minotni Ishlab Chiqish: Outsourcing vs In-House – Qaysi Yo‘l Sizga To‘g‘ri Keladi?

Sizga yangi, raqobatbardosh dasturiy ta’minot yoki veb-ilova kerak. Loyiha aniq, ehtiyojlar ravshan, lekin asosiy savol qolmoqda: uni kim ishlab chiqsin? Kompaniyangiz ichida maxsus bo‘lim ochishmi yoki tajribali outsourcing provayderiga ishonib topshirmi? Bu strategik qaror nafaqat loyihaning muvaffaqiyatiga, balki butun biznesingizning moliyaviy va operatsion sog‘lig‘iga ta’sir qiladi.

Bugungi raqamli iqtisodiyotda dasturiy ta’minot – bu faqat vositachi emas, balki biznesning asosiy qo‘zg‘atkichi. To‘g‘ri tanlov sizga vaqt, resurs va millionlab miqdorda pulni tejash imkonini beradi. Noto‘g‘ri tanlov esa loyihani cho‘kib ketishiga, byudjetning oshib ketishiga va raqobatdosh ustunlikni yo‘qotishga olib kelishi mumkin. Keling, outsourcing vs in-house muhokamasini chuqurroq o‘rganib chiqamiz.

Nega Bu Tanlov Juda Muhim?

2026-yilga kelib, global software development bozori 1,5 trillion dollardan oshdi. McKinsey ma’lumotlariga ko‘ra, muvaffaqiyatli raqamli transformatsiyadan o‘tgan kompaniyalar bozordagi o‘rtacha ko‘rsatkichlarga qaraganda 1,8 baravar tezroq o‘sishni amalga oshirmoqda. Biroq, bu o‘sishni qo‘lga kiritish asosan texnologik qobiliyatlarga bog‘liq.

O‘zbekiston va Markaziy Osiyo bozorida ham raqobat keskinlashmoqda. Har bir biznes rahbari o‘zining IT strategiyasini qayta ko‘rib, samaradorlik va innovatsiyani oshirish yo‘llarini izlamoqda. Outsourcing vs in-house – bu faqat xarajatlar haqidagi munozara emas. Bu nazorat, moslashuvchanlik, bilimlar bazasi va biznesning yadroviy faoliyatiga e’tibor qaratish haqidagi qarordir.

Variant A: In-House (Ichki) Dasturchilar Jamoasi Tuzish

In-house modeli – bu kompaniyangizning to‘liq bandligidagi, ofisingizda ishlaydigan va faqat sizning loyihalaringizga bag‘ishlangan maxsus IT bo‘limi yoki jamoani yaratishni anglatadi.

In-Housening Afzalliklari (Pros)

• To‘liq Nazorat va Integratsiya: Jamoa sizning binongizda, sizning jadvalingiz bo‘yicha ishlaydi. Kunning istalgan vaqtida yonma-yon yurishib, g‘oyalarni darhol muhokama qilish mumkin. Biznes jarayonlaringizga chuqurroq kirib borishi va mahsulotni kompaniya madaniyati va ehtiyojlariga mukammal moslashtirishi mumkin.
• Kompaniya Madaniyatiga Singib Ketish: Doimiy jamoa kompaniyangizning maqsadlari, qadriyatlari va mahsulotga bo‘lgan ehtirosini yaxshiroq tushunadi. Bu uzoq muddatli sadoqat va loyihaga nisbatan yuqori darajadagi shaxsiy mas’uliyatni keltirib chiqaradi.
• Maxfiylik va Xavfsizlik: Maxsus muhim loyihalar (masalan, moliyaviy algoritmlar, sog‘liqni saqlash ma’lumotlari bilan ishlash) uchun ma’lumotlarni kompaniya devorlari ichida saqlash ko‘proq ishonchli hisoblanadi.
• Darhol Mavjudlik: Loyiha ustida ishlash ularning yagona vazifasi bo‘lgani uchun, vaziyat talab qilganda tezkor javob berish va o‘zgartirishlar kiritish osonroq bo‘ladi.

In-Housening Kamchiliklari (Cons)

• Yuqori Boshlang‘ich va Doimiy Xarajatlar: Hiring developers – bu nafaqat maosh, balki soliqlar, sug‘urta, ofis jihozlari, litsenziyalar va texnika xarajatlarini o‘z ichiga oladi. O‘rtacha, O‘zbekiston bozorida yaxshi senior dasturchining yillik xarajati 50 000$ dan boshlanadi.
• Yollash va Saqlash Qiyinchiliklari: Malakali dasturchilarni topish, ularni ishga qabul qilish va raqobatbardosh ish haqi va sharoitlarda ushlab turish juda qiyin va vaqt talab qiladigan jarayon. Statistika shuni ko‘rsatadiki, 2025-yil uchun IT sohasidagi kadrlar almashinuv darajasi 20% atrofida edi.
• Texnologik Cheklovlar: Ichki jamoa cheklangan bilim va tajribaga ega bo‘lishi mumkin. Yangi, noyob texnologiyani talab qiluvchi loyiha uchun yangi mutaxassis yollash yoki mavjudlarni qayta o‘qitish kerak bo‘ladi.
• Ma’suliyatning Kengayishi: Siz nafaqat project management, balki inson resurslari, mehnat munosabatlari va jamoa ruhiyatini boshqarish mas’uliyatini ham o‘z zimangizga olasiz.

Variant B: Dasturiy Ta’minotni Outsourcing Qilish

Outsourcing – bu loyihani yoki uning alohida qismlarini tashqi, ixtisoslashgan provayderga (masalan, Softwhere.uz kabi) topshirishdir. Bu ham butun jamoa, ham individual mutaxassis sifatida bo‘lishi mumkin.

Outsourcingning Afzalliklari (Pros)

• Xarajatlarni Tejash: Eng aniq afzallik. Siz maosh, soliq, ofis xarajatlari va boshqa qo‘shimcha to‘lovlarni to‘lamaysiz. Faqat belgilangan ish uchun belgilangan narxni to‘laysiz. Gartner hisobotiga ko‘ra, kompaniyalar to‘g‘ri tanlangan outsourcing orqali IT xarajatlarini 30% gacha kamaytirishlari mumkin.
• Jahon Darajasidagi Talantga Kirish: O‘zingizning geografik chegarangizdan tashqaridagi eng yaxshi mutaxassislar bilan ishlash imkoniyati. Outsourcing provayderi turli texnologiyalarda tajribaga ega bo‘lgan keng talent bazasiga ega.
• Tezlik va Moslashuvchanlik: Loyihani boshlash uchun oylarni sarflash shart emas. Provayder allaqachon mavjud bo‘lgan jamoani tezda tashkil qilishi mumkin. Shuningdek, resurslarni loyiha talablariga qarab osonlikcha oshirish yoki kamaytirish imkoniyati mavjud.
• Riskni Kamaytirish va E’tiborni Asosiy Faoliyatga Qaratish: Tajribali provayder project management va ishlab chiqish jarayonlarini o‘z zimmasiga oladi, bu esa sizning boshqaruv yukingizni kamaytiradi. Siz o‘z biznesingizning asosiy yo‘nalishlariga va strategiyasiga ko‘proq vaqt ajratasiz.

Outsourcingning Kamchiliklari (Cons)

• Nazoratning Bir Qismini Yo‘qotish: To‘g‘ridan-to‘g‘ri kundalik boshqaruv cheklangan bo‘ladi. Muloqot vaqti farqlari (agar provayder boshqa vaqt mintaqasida bo‘lsa) muammo tug‘dirishi mumkin.
• Aloqa va Madaniyat To‘siqlari: Til farqlari, ish madaniyati tafovutlari va aniq bo‘lmagan talablar noto‘g‘ri tushunishlarga olib kelishi mumkin. Bu samarali hamkorlikni talab qiladi.
• Maxfiylik Tashvishlari: Kompaniyangizning intellektual mulki va maxfiy ma’lumotlari uchinchi tomon qo‘lida. Buni ishonchli NDA (maxfiylik shartnomasi) va shartnomalar bilan qoplash kerak.
• Sadoqat Darajasi: Outsourcing jamoasi bir vaqtning o‘zida bir nechta mijozlar bilan ishlashi mumkin. Agar siz uzoq muddatli hamkorlikni rivojlantirmasangiz, ularning sizning loyihangizga bo‘lgan sadoqati ichki jamoaga qaraganda pastroq bo‘lishi mumkin.

Qiyosiy Jadval: Outsourcing vs In-House

Qaror Qabul Qilish Mexanizmi: Qachon Qaysi Variantni Tanlash Kerak?

In-House Jamoa Tanlang, Agar:

• Loyiha sizning biznesingizning uzluksiz va asosiy qismidir (masalan, bankning onlayn-banking platformasi yoki yadroviy mahsulot algoritmi).
• Maxfiylik va xavfsizlik mutlaqo ustuvor va ma’lumotlar kompaniya tashqarisiga chiqmasligi kerak.
• Sizda uzoq muddatli, barqaror IT ehtiyojlaringiz bor va loyihalar doimiy ravishda yangilanib turadi.
• To‘liq nazorat siz uchun moliyaviy tejamdan ham muhimroq.
• Siz allaqachon kuchli texnik rahbarga ega bo‘lib, u jamoani yollash va boshqarishga tayyor.

Outsourcingni Tanlang, Agar:

• Sizga aniq muddatli, aniq natijalar kerak bo‘lgan loyiha kerak (masalan, mobil ilova, CRM tizimi, veb-sayt).
• Byudjet cheklangan yoki siz IT xarajatlarini oldindan aniq bilishni xohlaysiz.
• Sizga mahalliy bozorda topish qiyin bo‘lgan maxsus bilim va tajriba kerak (masalan, AI, Blockchain, IoT).
• Loyihaning tezkor ishga tushirilishi muvaffaqiyat uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
• Siz o‘z biznesingizning asosiy faoliyatiga (masalan, marketing, ishlab chiqarish, xizmat ko‘rsatish) ko‘proq vaqt va resurs ajratmoqchisiz.

Bizning Tavsiyamiz: Uyg‘un Model – Eng Yaxshisini Oling

2026-yil vaziyatida, eng samarali yondashuv qat’iy “yoki” emas, balki “va” yondashuvidir. Biz gibrid yoki uyg‘un modelni tavsiya qilamiz. Bu sizga ikkala dunyoning eng yaxshi tomonlarini olish imkonini beradi.

Qanday qilib?

1. Yadro In-House Jamoa: Biznes mantiqini, arxitekturaviy qarorlarni va umumiy project management ni nazorat qiladigan kichik, yuqori malakali ichki jamoa (masalan, Product Manager, Tech Lead) tuzing.
2. Kengaytma sifatida Outsourcing: Aniq vazifalar, maxsus texnologiyalar yoki ish yukining oshishi uchun outsourcing provayderlaridan foydalaning. Ichki jamoa strategik yo‘nalishni belgilaydi, outsourcing jamoasi esa samaradorlik bilan amalga oshiradi.

Bu model sizga nazoratni saqlab qolish, byudjetni optimallashtirish va global talentdan foydalanish imkoniyatini beradi. Statista ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilga kelib IT-outsourcing bozorining 70% dan ortig‘i aniq, strategik hamkorlik shaklida bo‘lishi kutilmoqda, oddiy “ishni topshirish” emas.

Xulosa: Qaysi Biri Yaxshiroq?

Outsourcing vs in-house – yagona to‘g‘ri javob yo‘q. Eng yaxshi javob sizning biznesingizning aniq strategiyasi, resurslari va u